Đề án thành lập trung tâm
ĐỀ ÁN THÀNH LẬP TRUNG TÂM
“ĐÀO TẠO PHÁT TRIỂN FINTECH VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO”
(Fintech Development & Innovation Center – FIDIC)
MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC XÂY DỰNG ĐỀ ÁN:
Nghiên cứu về sự cần thiết và các vấn đề cơ bản cần được giải quyết để có thể thành lập Trung tâm Đào tạo phát triển Fintech và Đổi mới sáng tạo (Trung tâm);
Đề xuất kế hoạch thành lập Trung tâm;
Xúc tiến việc thành lập Trung tâm vào Quý I năm 2024.
SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC THÀNH LẬP TRUNG TÂM
Sự cần thiết của việc thành lập Trung tâm xuất phát từ những luận điểm sau đây:
Từ thực tế sự phát triển có thể coi là mang tính chất “bùng nổ” của thị trường dịch vụ và sự phát triển của các công ty Fintech tại Việt Nam, trong giai đoạn hiện nay và những dự báo đến năm 2030 (Phụ lục 2a). Sự phát triển của Fintech tại Việt Nam vừa là xu hướng tất yếu, đồng thời cũng chính là giải pháp thúc đẩy sự phát triển của hệ thống tài chính Việt Nam, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và hiện đại hóa nền kinh tế Việt Nam theo chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Ngoài ra, sự phát triển của Fintech tại Việt Nam cũng đã và đang nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và các nhà đầu tư nước ngoài (Phụ lục 2b và 2c);
Sự phát triển của Fintech đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, được đào tạo đầy đủ cả về công nghệ thông tin và về chuyên môn tài chính. Có thể thấy, nhu cầu đối với nguồn nhân lực cho Fintech là rất lớn với quy mô (thị trường và các công ty công nghệ) hiện nay và tiềm năng phát triển của Fintech đến năm 2030 là rất lớn. Trong khi đó, hoạt động đào tạo về Fintech để cung cấp nguồn nhân lực hiện nay rất hạn chế cả về quy mô, số lượng chương trình và phương thức đào tạo. Cụ thể, tính đến tháng 3/2024 tại Việt Nam hiện nay chỉ có: (1) tổng số 13 trường đại học trong nước triển khai thực hiện chương trình đào tạo Fintech ở trình độ đại học; (2) duy nhất 1 chương trình đào tại cao học về Fintech tại trường Đại học Quốc gia Hà Nội; (3) một số các chương trình bồi dưỡng, đào tạo ngắn hạn được tổ chức bởi một số trường đại học trong nước nhưng chưa mang tính hệ thống và chưa thường xuyên (Phụ lục 2d). Như vậy, đào tạo về Fintech trong nước hiện nay không đủ và chưa thể đáp ứng nhu cầu về phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực Fintech tại Việt Nam cả hiện tại và tương lai;
Thiếu giảng viên giảng dạy về Fintech: có thể thấy 100% các chương trình đào tạo chính quy dài hạn ở các trường đại học và các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn được tổ chức là các chương trình đào tạo hợp tác/liên kết với các trường đại học và các tổ chức nước ngoài. Trong đó, giảng viên giảng dạy các học phần quan trọng là các chuyên gia nước ngoài. Các giảng viên Việt Nam tham gia giảng dạy rất hạn chế, chủ yếu giảng các học phần nhập môn hoặc là trợ giảng cho các giảng viên nước ngoài;
Để đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực như trình bày trên đây thì cần phải triển khai đào tạo song song giữa đào tạo chính quy – dài hạn với đào tạo ngắn hạn hay bổ sung, nâng cao năng lực; kết hợp giữa đào tạo nhân lực đang làm việc trong lĩnh vực Fintech với đào tạo giảng viên. Từ đó cho thấy, mô hình “Trung tâm đào tạo” là giải pháp tổ chức đào tạo phù hợp nhất có thể đáp kịp thời ứng nhu cầu về nguồn nhân lực theo yêu cầu trên. Nếu như các chương trình đào tạo (CTĐT) chính quy dài hạn của các trường Đại học cần phải ít nhất 4 năm mới có thể cung cấp các cử nhân Fintech, các CTĐT cao học thì ít nhất phải 1,5 đến 2 năm thì mô hình đào tạo với các CHĐT ngắn hạn của Trung tâm sẽ chính là sự bổ sung và giải quyết kịp thời nhu cầu về nguồn nhân lực hiện tại cho Fintech Việt Nam. Thực tế chỉ ra rằng, nguồn nhân lực đang làm việc liên quan đến Fintech được đào tạo chủ yếu từ 2 lĩnh vực, tài chính và công nghệ, một cách riêng biệt. Các chuyên gia về tài chính (tốt nghiệp khối kinh tế và quản trị kinh doanh) thì chưa được đào tạo về công nghệ, trong khi các chuyên gia công nghệ (tốt nghiệp khối công nghệ thông tin) thì chưa được đào tạo về tài chính. Thực trạng này đã để lại những hạn chế cả về số lượng, chất lượng sản phẩm và tiềm ẩn những nguy cơ rủi ro, không chỉ đối với mỗi doanh nghiệp, ngân hàng thương mại hay các công ty công nghệ mà còn rủi ro đối với hệ thống tài chính và khách hàng sử dụng sản phẩm dịch vụ Fintech. Vì vậy, song song/đồng thời với việc phát triển các CTĐT chính quy dài hạn của các trường đại học, các CTĐT đào tạo ngắn hạn do Trung tâm cung cấp có thể coi là giải pháp tối ưu giải nhằm bổ sung hoàn thiện một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất về kiến thức và kỹ năng cho nguồn nhân lực Fintech. Những chuyên viên đang làm việc tại các ngân hàng thương mại (NHTM), các định chế tài chính trung gian phi ngân hàng, các doanh nghiệp và các công ty Fintech có thể dễ dàng tiếp cận, hoàn thiện kiến thức và nâng cao kỹ năng một cách dễ dàng, thuận tiện hơn. Các chương trình, nội dung và phương pháp đào tạo ngắn hạn sẽ đảm bảo tính linh về thời lượng, thời gian và tính thực tế và có thể thu hút nhiều nhất số lượng người học mà không ảnh hưởng đến hoạt động của các doanh nghiệp và các tổ chức tài chính nói trên;
Minh chứng cho nhận định này, trong thời gian từ ngày 25/12 đến 31/12/2023, Khoa Tài chính – Ngân hàng Trường Đại học Đại Nam đã tiến hành khảo sát trực tuyến để đánh giá nhu cầu đào tạo ngắn hạn về Fintech của những người quan tâm. Trong khoảng thời gian 7 ngày, cuộc khảo sát đã thu hút sự tham gia của 261 người, làm việc chủ yếu ở hai lĩnh vực chính là Tài chính – Ngân hàng (chiếm tỷ lệ lớn nhất là 63,7%) và Công nghệ thông tin (chiếm 12,59%). Hầu hết người tham gia đang làm việc ở vị trí chuyên viên và quản lý tại các NHTM, các công ty tài chính và các công ty Fintech (Phụ lục 2e).
Kết quả từ cuộc khảo sát cho thấy 50,57% người tham gia đánh giá Fintech và sự phát triển của Fintech là hết sức quan trọng đối với lĩnh vực tài chính và nền kinh tế Việt Nam hiện nay, cho thấy sự quan tâm và sẵn lòng tiếp thu các tiến bộ công nghệ mới của người dân nước ta. Những người tham gia phỏng vấn đều cho rằng sự phát triển của Fintech được thúc đẩy và gắn liền với quá trình thực hiện chuyển đổi số của hệ thống tài chính nói riêng và của nền kinh tế Việt Nam nói chung. Ngoài ra, một điểm đáng chú ý khác từ khảo sát là sự ưa thích rõ ràng của những người tham gia phỏng vấn đối với các chương trình đào tạo ngắn hạn. Điều này cho thấy rằng cần phải sớm thành lập một trung tâm đào tạo ngắn hạn về Fintech.
Trung tâm được thành lập sẽ tăng cường kết nối giữa Tài chính – Ngân hàng và Trường Đại học Đại Nam với hệ thống tài chính, vừa nâng cao uy tín/vị thế của Trường, vừa hỗ trợ, bổ sung nguồn lực cho hệ thống tài chính, nâng cao năng lực giảng dạy và thu nhập cho giảng viên, cũng như hỗ trợ cho hoạt động đào tạo chính quy của Trường, đặc biệt là đối với ngành Fintech sẽ được triển khai thực hiện tuyể sinh từ năm học 2024-2025;
Tóm lại, “Thành lập Trung tâm Đào tạo phát triển Fintech và Đổi mới sáng tạo tại Trường Đại học Đại Nam là phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước; đáp ứng nhu cầu đào tạo và phát triển nguồn nhân lực về Fintech của Việt Nam; góp phần nâng cao năng lực đào tạo, vị thế và lợi ích của Trường Đại học Đại Nam”.
MỤC TIÊU VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG TÂM
3.1 Mục tiêu hoạt động của Trung tâm
Mục tiêu hoạt động của Trung tâm là đào tạo các chuyên gia Fintech có đầy đủ kiến thức, kỹ năng và phẩm chất nghề nghiệp, góp phần đáp ứng kịp thời nhu cầu về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực cho sự phát triển của Fintech, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam hiện nay và trong tương lai. Cụ thể:
Đào tạo hoàn thiện và nâng cao trình độ chuyên môn về tài chính cho những người đã có kỹ năng chuyên môn về công nghệ thông tin (IT) và năng lực công nghệ thông tin (IT) cho những người đã có kỹ năng chuyên môn về tài chính nhằm bổ sung những chuyên gia công nghệ tài chính tiêu chuẩn, đáp ứng với yêu cầu nguồn nhân lực của các công ty công nghệ, các doanh nghiệp và các định chế tài chính và các cơ sở đào tạo về Fintech tại Việt Nam;
Nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, tính chuyên nghiệp và ý thức tuân thủ của các chuyên viên công nghệ tài chính đối với các quy định, luật pháp Việt Nam và các thông lệ quốc tế nhằm hạn chế/giảm thiểu những sai phạm và rủi ro có thể xảy ra, bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng (cá nhân, doanh nghiệp) sử dụng dịch vụ Fintech, góp phần đảm bảo sự phát triển an toàn, hiệu quả và bền vững của hệ thống tài chính cũng như của nền kinh tế Việt Nam;
Bổ sung kiến thức và kỹ năng cho đội ngũ cán bộ quản lý, lãnh đạo các công ty công nghệ, các định chế tài chính trung gian, các doanh nghiệp và cán bộ quản lý làm việc tại các cơ quan được Nhà nước giao nhiệm vụ/ủy quyền quản lý hoạt động của Fintech và của hệ thống tài chính Việt Nam;
Nâng cao chất lượng đào tạo chính quy ngành Tài chính – Ngân hàng nói chung và chuyên ngành Fintech nói riêng, thông qua sự kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo lý thuyết cơ bản với kỹ năng thực hành nghiệp vụ, đảm bảo cho sinh viên chính quy có thể nhanh chóng tiếp cận với vị trí công việc của một chuyên viên Fintech ngay sau khi ra trường;
Nâng cao vị thế và thu nhập của Trường Đại học Đại Nam;
3.2 Các hoạt động chủ yếu của Trung tâm
3.2.1 Cung cấp dịch vụ đào tạo, đào tạo bổ sung và đào tạo nâng cao
a) Đối tượng đào tạo
Cử nhân tài chính và tương đương (sinh viên tốt nghiệp các trường đại học ngành Tài chính – Ngân hàng);
Kỹ sư công nghệ thông tin (sinh viên tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin);
Chuyên viên làm việc tại các công ty Fintech, các NHTM và các định chế tài chính trung gian cung cấp dịch vụ Fintech, bao gồm cả lao động mới được tuyển dụng và những người làm việc đã có thâm niên có nhu cầu học tập nâng cao hoặc chuyên sâu;
Cán bộ quản lý của các công ty Fintech, các NHTM và các doanh nghiệp có nhu cầu bồi dưỡng nâng cao về chuyên môn nghiệp vụ và năng lực lãnh đạo, quản lý đối với phát triển dịch vụ Fintech và trong môi trường chuyển số nói chung;
Giảng viên tài chính và giảng viên công nghệ thông tin: những người có kế hoạch trở thành giảng viên giảng dạy và nâng cao trình độ chuyên môn, nghiên cứu về Fintech;
Những người khác quan tâm và có nhu cầu đào tạo ngắn hạn về Fintech;
b) Nội dung đào tạo:
Kiến thức, kỹ năng, kỹ thuật nghiệp vụ về công nghệ thông tin, về tài chính-ngân hàng và ứng dụng công nghệ thông tin trong việc nghiên cứu phát triển sản phẩn dịch vụ tài chính, v.v…
Nghiên cứu và thực hành triển khai, phát triển và quản lý các sản phẩm/dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ thông tin;
Quản trị rủi ro đối với các sản phẩm Fintech;
Đạo đức nghề nghiệp, văn hóa kinh doanh, luật pháp về tài chính và công nghệ thông tin;
Năng lực tư duy, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển chiến lược, kỹ năng quản lý doanh nghiệp trong nền kinh tế số, v.v…
Năng lực quản lý và lãnh đạo các cơ quan quản lý nhà nước về tài chính nói chung và các cơ quan quản lý nhà nước về Fintech;
Năng lực quản lý và lãnh đạo doanh nghiệp cung cấp sản phẩm Fintech và các doanh nghiệp ứng dụng Fintech;
c) Các chương trình đào tạo
Chương trình đào tạo của Trung tâm sẽ được thiết kế theo từng tổ hợp từ một đến một số nội dung (module) liên quan với nhau hoặc sự kết hợp của một số modules nhằm bổ sung, hoàn thiện và nâng cao kiến thức, kỹ năng theo nhu cầu/lựa chọn của người học hoặc theo nhu cầu của các loại hình doanh nghiệp (Phụ lục 3). Cụ thể:
Chương trình đào tạo và bồi dưỡng về công nghệ thông tin cho cử nhân tài chính, gồm các nội dung chủ yếu về công nghệ thông tin ứng dụng trong hoạt động tài chính và các giải pháp công nghệ trong việc sản xuất, cung cấp sản pẩn dịch vụ tài chính;
Chương trình đào tạo và bồi dưỡng về tài chính cho các kỹ sư công nghệ thông tin, gồm các nội dung cơ bản về tài chính, hoạt động của các định chế tài chính trung gian và ứng dụng công nghệ thông tin trong hiện đại hóa và phát triển các dịch vụ tài chính;
Chương trình đào tạo dành cho người lao động của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Fintech: thiết kế, phát triển và quản lý sản phẩm Fintech;
Chương trình đào tạo dành cho cán bộ, chuyên viên của các NHTM và các định chế tài chính trung gian khác, ứng dụng công nhệ thông tin để hiện đại hóa quá trình cung cấp và quản lý rủi ro các sản phẩm dịch vụ tài chính;
Chương trình đào tạo dành cho các doanh nghiệp ứng dụng/sử dụng dịch vụ Fintech: sử dụng an toàn, hiệu quả các dịch vụ Fintech, chuyển đổi số và phát triển doanh ghiệp thông minh;
Chương trình đào tạo dành cho giảng viên giảng dạy về Fintech (traning of trainers);
Chương trình đào tạo về Fintech dành cho cán bộ lãnh đạo và quản lý;
Chương trình đào tạo về khởi nghiệp, đổi mới và sáng tạo Fintech.
Ngoài ra, ở một cách tiếp cận khác và tùy theo nhu cầu, mục đích và trình độ của người học, các chương trình đào tạo có thể được thiết kế thành các chương trình:
Chương trình đào tạo cơ bản;
Chương trình đào tạo nâng cao;
Chương trình đào tạo chuyên sâu.
d) Phương pháp và tổ chức đào tạo
Các chương trình đào tạo của Trung tâm sẽ được tổ chức đào tạo một cách chuyên nghiệp và trọng tâm vì mục đích của học viên với các phòng học đáp ứng tiêu chuẩn với đầy đủ tiện nghi;
Các chuyên gia sẽ lựa chọn và áp dụng các phương pháp giảng dạy và học tập tích cực, khuyến khích sự tương tác tối đa giữa giảng viên và học viên. Nội dung bài giảng của giảng viên được chuyển tải trực tiếp bởi các chuyên gia với sự hỗ trợ của các phương tiện nghe, nhìn, internet và các công cụ cần thiết khác, giúp cho học viên có thể dễ dàng tiếp thu cũng như có thể thực hành vận dụng kiến thức vào thực tế hoạt động hàng ngày theo nhu cầu của vị trí việc làm;
Áp dụng các phương pháp kiểm tra đánh giá và quản lý đào tạo tiến tiến nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo và sự minh bạch, phát huy tính chủ động, sang tạo và tích cực của người học;
Kết quả của các khóa học sẽ được đánh giá 2 chiều và dựa trên cơ sở các tiêu chuẩn chất lượng của Việt Nam và tham khảo các chuẩn mực quốc tế (của các Hiệp hội Fintech của các nước phát triển).
e) Giảng viên và chuyên gia thực hiện các chương trình đào tạo
Các chương trình đào tạo của Trung tâm được thực hiện bởi các giảng viên và chuyên gia Fintech đến từ:
Các trường đại học đã và đang thực hiện các CTĐT chính quy về Fintech ở Mỹ, Đài Loan, Hồng Kông, v.v… (Phụ lục 3b).
Các chuyên gia Fintech Việt Nam và nước ngoài đang làm việc tại các trường đại học đã và đang thực hiện các CTĐT Fintech ở Việt Nam;
Các chuyên gia đang làm việc tại các dự án hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, các NHTM và các định chế tài chính trung gian trong và ngoài nước;
Các giảng viên và chuyên gia công nghệ thông tin trong nước và nước ngoài;
Các chuyên gia tư vấn về tài chính và tổ chức đào tạo, nghiên cứu khoa học, pháp luật, v.v…;
Các chuyên gia về khởi nghiệp, đổi mới và sáng tạo trong và ngoài nước;
f) Chứng chỉ và cấp chứng chỉ
Học viên sau khi hoàn thành các khóa học ở mức đạt yêu cầu trở lên và đáp ứng các yêu cầu khác của Trung tâm sẽ được cấp chứng chỉ chứng nhận hoàn thành khóa học tương ứng với tên và nội dung của mỗi khóa học.
Chứng chỉ của Trung tâm sẽ được đăng ký mẫu với cơ quan thẩm quyền, được đảm bảo uy tín và chất lượng theo quy định của pháp luật và của Trường Đại học Đại Nam;
3.2.2 Cung cấp các dịch vụ tư vấn liên quan đến Fintech
Tư vấn về xây dựng các chương trình nghiên cứu, phát triển chương trình đào tạo về Fintech;
Tư vấn ứng dụng Fintech trong phân tích và quản lý tài chính doanh nghiệp;
Tư vấn về quản trị rủi ro trong việc ứng dụng và cung cấp các dịch vụ Fintech;
Tư vấn xây dựng và phát triển các chương trình đào tạo Fintech liên thông và liên kết với nước ngoài;
Giới thiệu và tư vấn du học ngành Fintech ở nước ngoài;
3.2.3 Các hoạt động nghiên cứu khoa học
Thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học về Fintech và cung cấp kết quả nghiên cứu cho các đối tác theo đơn đặt hàng hoặc có nhu cầu sử dụng;
Tổ chức hội thảo và sinh hoạt khoa học trong nước và quốc tế về Tài chính và Fintech;
Tham gia các chương trình nghiên cứu khoa học, điều tra nghiên cứu thống kê, đánh giá, v.v…, theo nhu cầu của các doanh nghiệp và các định chế tài chính trung gian có liên quan đến sản phẩm dịch vụ Fintech;
KHÁI QUÁT VỀ TRUNG TÂM
Tên Trung tâm:
Tiếng Việt: “Trung tâm Đào tạo phát triển Fintech và Đổi mới sáng tạo, Trường Đại học Đại Nam” hoặc: “Trung tâm Đào tạo phát triển Fintech và Đổi mới sáng tạo”.
Tiếng Anh: “Fintech Development and Innovation Center” hoặc: “Fintech Development and Innovation Center, Dai Nam University”.
Viết tắt bằng tiếng Anh: “FIDIC” hay “DNU-FIDIC”.
Địa điểm trụ sở Trung tâm
Trụ sở văn phòng: Tại Trường Đại học Đại Nam
Địa điểm tổ chức đào tạo: Tại Trường Đại học Đại Nam và các địa điểm khác trong trung tâm Thành phố
